YT Expo - шаблон joomla Mp3
Εκτύπωση
PDF
30
Μάιος
2017

Μας περνάνε το περιττό ως αναγκαίο

(η διαφήμιση και η πολιτική-κομματική προπαγάνδα)

 


 

Μ

η δείχνεις του ζητιάνου πόρτες, αποφαίνεται η λαϊκή πείρα. Μην προσπαθείς να σωφρωνήσεις το φλύαρο, τον κενολόγο πολυλογά που ομιλεί περί πάντων χωρίς να εστιάζει στο ουσιώδες τις σκέψεις και τα λόγια του. Τα επί πλέον, τα περιττά όπως λέμε κοντολογίς είναι φορτίο ανώφελο και εν πολλοίς επιζήμιο. Η αλεπού δε χώραγε στην τρύπα της , κολοκύθες

μάζευε. Εμείς ψωμί δεν έχουμε, τούτον τι να τον κάμουμε. Η αναφορά γίνεται στο δημοτικό τραγούδι, όπου μάνα και θυγατέρα δυο, μαζεύαν τον αμάραντο και το μελισσοβότανο. Έπεσαν λοιπόν πάνω σε ένα νέο βαριά λαβωμένο για την αγάπη της κόρης, είναι η μεταφορά της εικόνας του τραγουδιού. Ελιές, ψωμί κραμμύδι κι εκείνον π’ αγαπώ, είναι ο αντίλογος άλλης ερωτευμένης που αντιστεκόταν στην επιθυμία της μάνας της να τη στείλει στην Αμερική όπου την περίμενε πλούσιο προξενιό.

 

Μπροστά στο απαραίτητο της επιβίωσης, στη χρησιμοθηρική έγνοια της μάνας, στο ψωμί, η αγάπη για την κόρη ήταν το πρόσθετο το μη αναγκαίο, το ουσιωδώς περιττό. Στη διδακτική της ψυχολογίας, η άσκηση πάνω σε εκτεταμένα κείμενα, όπου οι παλιοί δάσκαλοι πίεζαν τους μαθητές τους να αναζητούν το ουσιώδες και να το διατυπώνουν σε μια περίληψη, ήταν το άγχος των μαθητών. Κάποιοι το παρατράβαγαν, ζητούσαν να διατυπώσουν με ένα απόφθεγμα, σ’ ένα ρητό τον όγκο του κειμένου μια σελίδας. Καλλιεργούσαν τη λεγόμενη αφαιρετική ικανότητα του μαθητή. Να είναι σε θέση να αναζητεί και να επιλέγει το ουσιώδες. Ου εν τω πολλώ το ευ.

Στην ποσότητα θέλει πολύ ψάξιμο η αναζήτηση της ποιότητας. Κάτι παρόμοιο λέγεται και για την ευτυχία. Κοκκολόγισε ένα βουνό από άμμο για να βρεις κάποια ψήγματα ευτυχίας. Άσχετο αν υπάρχει ή είναι ένα πλήρως κενό διανόημα, μια φενάκη των ρομαντικών. Ανάμεσα στο χρήσιμο για τη διαβίωσή μας και το ωφέλιμο για την ψυχή μας, υπεισέρχεται το περιττό , το οποίο ως δελεαστικότερο, επειδή δεν απαιτεί προσπάθεια η απόκτησή του, το περιττό με πρόσημο την ευκολία, πιάνει , καταλαμβάνει, όλο τον ωφέλιμο διανοητικό και ψυχικό μας χώρο και δημιουργεί μια ευφορία, επειδή δεν απαιτεί προσπάθεια η απόκτησή του, αλλά είναι άκαρπο είδος.

Αυτό που λέμε περιττό, είναι κάποιες μικρολεπτομέρειες που ενώ έχουν μηδαμινή αξία, το κόστος τους, ηθικό και υλικό, είναι μεγάλο. Θα λέγαμε ότι κοστίζουν πολύ ενώ αξίζουν ελάχιστα. Το περιττό στη ζωή μας, το έχουν επισημάνει οι έμποροι του άκοπου κέρδους και με τη διαφημιστική, τη βιομηχανική, την εμπορική, τέλος διαφήμιση, που είναι μιας μορφής προπαγάνδα, επιχειρούν να μας το περάσουν ως αναγκαίο. Αν κάνουμε μια αυστηρή αξιολόγηση των υπαρχόντων μας, στο σπίτι, στο γραφείο, στο κατάστημά μας, ελάχιστα θα κρατήσουμε ως έχοντα διαχρονική αξία. Η υπερκατανάλωση των αγαθών που προσφέρονται, είναι μια μανία απόκτησης του περιττού, του επί πλέον, που και χωρίς αυτό οι άνθρωποι έζησαν.

Τα καλά και συμφέρονται ταις ψυχαίς ημών, είναι ο κανόνας της εκκλησίας. Άσχετα αν στην «αγορά» εξαφανίζουν την τελευταία λέξη, οι έμποροι και προπαγανδιστές των συμφερόντων τους. Το περιττό στα λόγια μας, είναι το περίσσευμα που ακόπως εκστομίζεται, περιττολογήματα χαρακτηρίζονται λόγοι ανωφελείς που στην ουσία είναι, άχρηστοι και ανωφελείς. Περιττωματικές ουσίες είναι αυτές που αποβάλλονται ως άχρηστες κατά τη βιοχημική επεξεργασία μιας πρώτης ύλης αλλά και ο οργανισμός μας αποβάλλει ως περιττώματα, ό,τι είναι άχρηστο για την υγεία του. Η ίδια η φύση φιλτράρει, αξιολογεί το χρήσιμο από το περιττό (τα περιττώματα της πέψεως των τροφών σε ανθρώπους και ζώα).

Είναι, επομένως, εκ του πονηρού η διαδικασία να εξαπατηθούν οι άνθρωποι και να πιστέψουν ότι το μέχρι εκείνης της στιγμής περιττό, που ούτε καν τους ενδιέφερε, είναι το αναγκαίο που δεν είχαν διακρίνει. Να όμως που έρχεται ο δαίμων του κέρδους και ανατρέπει τα ασφαλή δεδομένα. Χρειάζεται παιδεία, ισχυρή βούληση, διορατικότητα και αντίσταση προς ό,τι προσφέρεται με ευκολία, πίσω από την οποία υποκρύπτεται αμαρτωλή σκοπιμότητα. Το περιττό και το αναγκαίο είναι έννοιες ασύμβατες. Ο άνθρωπος πρέπει να διαθέτει κριτήριο ισχυρό να διακρίνει το έργο του πονηρού που πάντα προσφέρει το δηλητήριο με επικάλυμμα ζάχαρης, όπως το παλιό κινίνο. Αλλά εκείνο θεράπευε θα πείτε.

Μέσα στις τόσες μορφές απάτης, μια ακόμη. Που ερεθίζει την ψυχολογία μας, τη βουλιμία μας. Βλέπουμε το περιτύλιγμα και μας πιάνει η φάκα μόλις το ανοίξουμε. Πόσες αντιστάσεις μπορεί ο μέσος άνθρωπος να αντιτάξει; Οι προπαγάνδες, κάθε μορφής, έχουν εξελιχθεί σε επιστήμη, με βάση την ανθρωπογνωσία. Από μια χαραμάδα των επιθυμιών μας τρυπώνουν μέσα και παραλύουν τις αντιστάσεις μας. Ωστόσο τα θεωρούμενα περιττά στη ζωή μας, έτσι και τα αραιώσουμε λίγο γίνονται αυτόματα τα αναγκαία άλλων που στερούνται τα πάντα. Περιττό ,κατά το ευαγγέλιο, είναι να έχεις δύο χιτώνας. Δώσε τον ένα σε κάποιον που είναι τελείως γυμνός. Εδώ είναι η αξία του ουσιώδους, του απαραίτητου. Ταυτόχρονα είναι και αυταπάρνηση, μεγαλείο ψυχής. Ψηλά μπαίνει ο πήχης, με τέτοιες σκέψεις. Για να παραμερίσεις, από το πλήθος των επιθυμιών σου ή των αποκτημάτων σου το χρήσιμο από το περιττό, απαιτείται δύναμη ψυχής και ολιγάρκεια από μέρους σου. Στο εφήμερο, που είναι μια άλλη, καθαυτό ενεργός συνείδηση ζωής, δε χωρεί το πλεονάζον, το πολύ, το περιπλέον, αυτό που λέμε περιττό. Το αναγκαίο είναι το ουσιώδες αλλά και αντίστροφα, το ουσιώδες είναι αναγκαίο. Βρήκαμε, κι εμείς, «μαλλιά να ξάνουμε», όπως έλεγε η γιαγιά όταν είχε μπερδεμένα να ξεμπλέξει!