YT Expo - шаблон joomla Mp3
Εκτύπωση
PDF
30
Μάιος
2017

Με το θρύλο, ελπίδα και πυξίδα

Η

 

29η Μαϊου, προχθές Δευτέρα, προκάλεσε την ανάμνηση ενός ιστορικού θρύλου, που δημιουργήθηκε πριν 564 χρόνια, την αντίστοιχη ημερομηνία που η Πόλη έπεφτε στα χέρια των Τούρκων.

Είναι η διαχρονική κραυγή που εξιστορεί το μέγιστο-θλιβερό γεγονός για το χριστιανικό ελληνισμό, την πτώση της Αυτοκρατορίας του βυζαντινού κράτους, της Ρωμανίας των Παλαιολόγων, από τους οποίους ο τελευταίος που δέχτηκε το στέμμα, στην ουσία ακάνθινο στεφάνι, ήταν

ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, ο ΙΑ΄, συνώνυμος του ιδρυτή της Πόλης και γενάρχη μιας σειράς βασιλέων και ενδόξων βασιλειών. Σ’ αυτόν όμως έλαχε ο ιστορικός κλήρος να πέσει πολεμώντας στα τείχη, στην πύλη του Ρωμανού ως απλός στρατιώτης.

 

Σταυροδρόμι των λαών, ανάμεσα στην Ασία και στην Ευρώπη, το Βυζάντιο ήταν από της ιδρύσεώς του γεωστρατηγικό σημείο και η Πόλη που έμεινε στην ιστορία με το όνομα του ιδρυτή της, κέντρο πλούτου, Γραμμάτων και πολιτισμού γενικότερα, του ελληνοχριστιανικού πολιτισμού, όπου η αρχαία σοφία βρήκε χώρο κι φωτισμένα πνεύματα να περισωθεί και διαδοθεί. Δε μιλάμε για Ελλάδα. Η αρχαία φιλοσοφία των Αθηνών και ο Χριστιανισμός που εκφράστηκε μέσα από τη γλώσσα και τις ιδέες της, αφού έλαμψαν στην Πόλη, μεταφυτεύτηκαν στη Δύση και δημιούργησαν την αναγέννηση της Ευρώπης. Συχνά επικαλούνται την αξία του ελληνοχριστιανικού πνεύματος, σύγχρονοι ευρωπαίοι ηγέτες, όταν αναφέρονται στις ρίζες του πολιτισμού τους.

Η αυτοκρατορία της Κωνσταντινουπόλεως, το ενδοξότερο τμήμα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας όταν διαμοιράστηκε διοικητικά, διατηρήθηκε χίλια χρόνια επί πλέον και ένδοξοι στρατηλάτες βασιλείς, απώθησαν βάρβαρους λαούς από το βορά και την Ασία που συντρίβονταν πάνω στην ισχύ των βυζαντινών λεγεώνων.

Μετά το 1453 που η πόλη έπεσε στα χέρια των Τούρκων (και ακόμη ο έλεγχος των στενών παραμένει υπό τουρκική κυριαρχία) η επέτειος της άλωσης της Πόλης, παραμένει ένα γεγονός αλησμόνητο και αδικαίωτο. Ο θρύλος επιμένει. Ο Κωνσταντίνος που έπεσε μαχόμενος στα τείχη, δε βρέθηκε. Αναγνωρίστηκε το σώμα του από τα πέδιλά του με τον αυτοκρατορικό αετό κεντημένο πάνω σ’ αυτά. Τον εξαφάνισε Άγγελος από τον ουρανό και «κοιμάται» σε μια κρύπτη των τειχών. Δίπλα του έχει το σπασμένο σπαθί του. Ο θρύλος τον θέλει ζωντανό και εκδικητή. Όταν έρθει ο χρόνος. Θα ξυπνήσει και θα ξαναπιάσει το καινούργιο σπαθί του να ανακαταλάβει την Πόλη.

Μέχρι τότε, πάλι κατά το λαϊκό ποιητή, η σκλάβα η Πόλη θα κλαίει θωρώντας το Βόσπορο μαζί με την Παναγιά, περιμένοντας χρόνους και καιρούς το…ανέφικτο! Έχουν περάσει 564 χρόνια από τότε. Η δύναμη της ιστορικής μνήμης είναι ανεξάντλητη. Ο θρύλος ισχυρός και διαρκής. Άγραφη ιστορία. Υπαρκτή όμως και περασμένη στο κύτταρο του ελληνισμού. Που θυμάται και αναπλάθει, στους κύκλους της ζωής, την ελπίδα, ότι «πάλε με χρόνους και καιρούς πάλε δικά μας θα ‘ναι». Τα πάντα ρει, στοχαζόταν ο Ηράκλειτος. Και η ιστορία έχει γυρίσματα.

Οι αλύτρωτες πατρίδες, περιμένουν το θαύμα. Κάποια γενιά θα το πραγματώσει. Τότε και η Αγια Σοφιά,«το μέγα μοναστήρι», θα συνεχίσει τη λειτουργία που σταμάτησε ξαφνικά, όταν η φρουρά δεν άντεξε στις επάλξεις, και το τούρκικο λεφούσι λεηλατούσε επί τριήμερο τον πλούτο και την τιμή της Πόλης. Ο θρύλος θα παραμείνει άλκιμος, ως την ώρα που θα ξανακουστεί ο δοξαστικός ύμνος από την αγια Σοφιά. Η ελληνοχριστιανική συνέχεια, θ’ αναπαράγεται μέχρι να δικαιωθεί ο ιστορικός θρύλος, αυτό που έμεινε ελπιδοφόρο και ζωφόρο συστατικό της ύπαρξής μας.

Σήμερα η επέτειος μιας φριχτής ανάμνησης. Αύριο, σε κάποιο αύριο, όρθρος ψυχών του απανταχού ελληνισμού, θα συνεορτάζουν τα νικητήρια, όταν τα δεινά της Κατοχής θα έχουν παρέλθει. «Η Τουρκία θα αποθάνει. Το σχέδιόν μου είναι ακλόνητον: Η Κωνσταντινούπολις πρέπει να καταστεί μόνον ελληνική, ως πάσα χώρα εν η κυριαρχεί η ελληνική γλώσσα…. και αι Αθήναι πρέπει να μεταφερθούν εις Κωνσταντινούπολιν.», έγραφε ο φοβερότερος πολέμιος του ελληνικού Αγώνα, αρχικαγκελλάριος της Αυστρίας Μέττερνιχ, προς τον αυστριακό πρεσβευτή στην Αθήνα Πρόκες, το 1839. Όταν έχουν διατυπωθεί τέτοιες εκτιμήσεις, που μεταγγίζουν αίμα στο θρύλο της άλωσης αναζεί η Μεγάλη Ιδέα, που εγκαταλήφθηκε, πριν κάποια χρόνια στον παρόντα αιώνα, από μια ανεξήγητη διπλωματία, που ανακατανέμει τον κόσμο (ψυχές και εδάφη) ανάλογα με τα συμφέροντα των ισχυρότερων.